สุกรพันธุ์เปียแตรง : ยีนเครียดกำลังจะหายไป

สีกุน นุชชา

ยีนเครียดเป็นยีนสำคัญยีนหนึ่งที่มีผลต่อคุณภาพเนื้อของสุกร บางคนเรียกว่ายีนฮาโลเธน (Halothane gene) เหตุที่เรียกเช่นนี้ก็เพราะว่า ในการค้นพบครั้งแรกเกิดจากการที่ให้สัตว์ดมแก๊สฮาโลเธนแล้วเกิดปฏิกิริยาต่างๆ ตามมา เนื่องจากยีนนี้เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้สุกรเครียดได้ง่าย จึงได้ชื่อว่า ยีนเครียด หรือ Stress gene ซึ่งเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนในสภาพที่เป็นยีนด้อย ทำให้เกิดกลุ่มอาการเครียดของสุกรที่เรียกว่า Porcine Stress Syndrome หรือ PSS ที่เรารู้จักกันดีสุกรที่ปลอดยีนเครียดที่เรียกว่า Halothane-negative หรือที่เรียกกันว่า NN เป็นสุกรที่ยีนนี้ไม่เกิดการกลายพันธุ์ จึงไม่มีอาการของยีนเครียด แต่สุกรที่มีลักษณะของยีนเครียดที่เรียกว่า Halothane-positive หรือ nn เป็นสุกรที่เกิดการกลายพันธุ์ของยีน ส่งผลให้สุกรมีอาการของยีนเครียด และซากมีลักษณะซีด เหลว แฉะ หรือที่เรียกกันว่า PSE (Pale Soft Exudate) ซึ่งเป็นลักษณะของซากที่ทำความเสียหายให้แก่วงการผลิตสุกรเป็นอย่างมาก เพราะเนื้อจะมีคุณภาพไม่ดี เน่าเสียได้ง่าย นอกจากสุกรทั้งสองกลุ่มนี้แล้วยังมีสุกรอีกกลุ่มที่มีการกลายพันธุ์ของยีนนี้เพียงครึ่งเดียวที่เราเรียกว่าเป็นพาหะ หรือ Halothane-carrier ที่เรียกว่าNn สุกรกลุ่มที่ 3 นี้จะไม่แสดงลักษณะของยีนเครียด แต่จะได้ประโยชน์จากยีนเครียด ซึ่งพบว่ามีเปอร์เซนต์เนื้อแดงสูงกว่าสุกรที่ไม่มียีนเครียด 1-3 เปอร์เซ็นต์สุกรพันธุ์เปียแตรง มีถิ่นกำเนิดจากประเทศเบลเยียม จัดเป็นสุกรที่มีเปอร์เซ็นต์เนื้อแดงมากที่สุดในโลก ปัจจุบันจึงได้มีการนำข้อดีของสุกรพันธุ์นี้มาใช้ในอุตสาหกรรมการผลิตสุกร เพราะตลาดส่วนใหญ่ต้องการสุกรที่ให้เนื้อแดงสูง แต่สุกรเปียแตรงก็มีข้อเสียคือส่วนใหญ่จะมียีนเครียด ทำให้ช็อคตายได้ง่าย และพบในสุกรพันธุ์นี้มากกว่าพันธุ์อื่นๆ ปัจจุบันได้มีการปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้ได้สุกรที่ไม่มียีนเครียด แต่ยังคงมีเปอร์เซ็นต์เนื้อแดงสูง นิยมนำมาใช้เป็นสายพ่อพันธุ์ เช่นที่ทำอยู่ในประเทศในแถบสแกนดิเนเวียและสหรัฐอเมริกา หรือนำมาใช้ผสมข้ามพันธุ์เพื่อสร้างเป็นพ่อพันธุ์สุดท้าย(เช่น ผสมข้ามกับลาร์จไวท์ ให้มีเลือด เปียแตรง 50,75% มียีนเครียดเป็น Nn หรือเป็นพาหะ) เพื่อใช้ผลิตสุกรขุนที่ให้เปอร์เซ็นต์เนื้อแดงสูง แต่ยังมีการสูญเสียจากสาเหตุยีนเครียดอยู่บ้าง วิธีนี้ยังใช้ในฝรั่งเศส และประเทศในยุโรปตะวันตกอีกหลายประเทศจากการศึกษาเพิ่มเติมต่อมาพบว่าสุกรที่เป็นพาหะยีนเครียดมีการตายระหว่างขนส่งสูงกว่าสุกรที่ไม่มียีนเครียด ยังพบว่าเปอร์เซ็นต์เนื้อแดงของสุกรที่เป็นพาหะยีนเครียดไม่ได้แตกต่างกับสุกรที่ไม่มียีนเครียด ปัจจุบันทั้งยุโรป อเมริกาต่างมุ่งมั่นที่จะสร้างสายพันธุ์เปียแตรงที่ไม่มียีนเครียดขึ้นมาใช้งานกันให้แพร่หลายกว่าเดิม
ในไทยที่สถานีบำรุงพันธุ์สัตว์นครราชสีมาได้มีการนำสุกรพันธุ์เปียแตรงทั้งสามกลุ่มมาทดลองเลี้ยงขยายพันธุ์ แต่เนื่องจากพบว่าถ้าเกษตรกรไม่เข้าใจการใช้ประโยชน์จากยีนเครียด การให้เกษตรกรได้สุกรที่มียีนเครียดหรือเป็นพาหนะของยีนเครียดไปย่อมเป็นผลเสียมากกว่าผลดี จึงได้มีการศึกษาวิจัยเพื่อสร้างฝูงสุกรพันธุ์เปียแตรงที่ปลอดจากยีนเครียดเพื่อใช้ในการพัฒนาสายพันธุ์ต่อไป